Zwitsers staatsburgerschap en naturalisatie

Wie kan een aanvraag indienen: eisen aan verblijf en vergunning

Gewone naturalisatie vereist in totaal tien jaar verblijf in Zwitserland. Jaren doorgebracht in het land tussen de leeftijd van 8 en 18 jaar tellen dubbel, wat het traject verkort voor mensen die als kind of tiener zijn aangekomen. U moet daarnaast gedurende een door het kanton vastgestelde minimumperiode hebben gewoond in het kanton en de gemeente waar u uw aanvraag indient, bovenop het federale totaal van tien jaar.

Een vergunning C, de Zwitserse vestigingsvergunning, is een voorwaarde voor gewone naturalisatie. Heeft u momenteel een vergunning B (verblijfsvergunning), dan moet u doorgaans eerst uw vergunning C verkrijgen voordat u een naturalisatieaanvraag kunt indienen. Onderdanen van de EU/EFTA komen doorgaans na vijf jaar ononderbroken verblijf in aanmerking voor een vergunning C, terwijl de meeste andere nationaliteiten dit na tien jaar bereiken, afhankelijk van de toepasselijke bilaterale overeenkomsten en individuele omstandigheden.

Gewone versus vergemakkelijkte naturalisatie

Welke route op u van toepassing is, hangt af van uw persoonlijke en gezinssituatie, niet van uw voorkeur. Gewone naturalisatie is de standaardroute voor elke langdurig verblijvende buitenlandse ingezetene. Vergemakkelijkte naturalisatie geldt alleen voor specifieke, wettelijk vastgelegde situaties, voornamelijk echtgenoten van Zwitserse staatsburgers en bepaalde nakomelingen van al lang gevestigde immigrantenfamilies (de zogenoemde derde generatie).

Taalniveau en integratiecriteria

Voor gewone naturalisatie moet u mondelinge en schriftelijke beheersing aantonen van de officiële taal van uw woonplaats, op een minimumniveau van B1 (mondeling) en A2 (schriftelijk) volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader. De aanvaarde certificaten verschillen per kanton en kunnen onder meer fide-, telc-, Goethe-Institut-, DELF- of CELI-kwalificaties omvatten; controleer de lijst van aanvaarde certificaten voor uw specifieke kanton en gemeente voordat u een examen boekt.

Naast taal wordt integratie beoordeeld aan de hand van verschillende criteria: respect voor de openbare orde en de rechtsstaat, deelname aan het economisch leven door middel van stabiele arbeid of een geldige reden voor het ontbreken daarvan, bereidheid tot verdere scholing, en een basiskennis van de geografie, geschiedenis en het politieke bestel van Zwitserland en van uw kanton. Sommige kantons en gemeenten vereisen als onderdeel van deze beoordeling een gesprek of een schriftelijke toets over maatschappijkennis.

Documenten die u doorgaans nodig heeft

• •Ingevuld aanvraagformulier voor het kanton en de gemeente van verblijf
• •Geldig identiteitsdocument en huidige verblijfsvergunning (vergunning C voor gewone naturalisatie)
• •Uittreksel uit het Zwitserse strafregister en, indien vereist, uit dat van uw land van herkomst
• •Bevestiging van inschrijving bij het bevolkingsregister
• •Verklaring waaruit blijkt dat er geen openstaande betalingsbevelprocedures lopen
• •Taalcertificaat op het vereiste niveau voor uw kanton
• •Bewijs van stabiel inkomen of financiële situatie
• •School- of opleidingsgegevens voor eventuele kinderen die in de aanvraag zijn opgenomen
• •Bewijs van integratie, zoals plaatselijke betrokkenheid, vrijwilligerswerk of banden met de gemeenschap

Kosten en gebruikelijke termijnen

Naturalisatie brengt kosten met zich mee op federaal, kantonnaal en gemeentelijk niveau, en het totaalbedrag verschilt sterk afhankelijk van waar u de aanvraag indient: sommige kantons en gemeenten rekenen aanzienlijk meer dan andere, en gezinsaanvragen worden meestal anders geprijsd dan individuele aanvragen. Vraag rechtstreeks bij uw gemeente en kanton naar hun actuele kostenoverzicht voordat u een aanvraag indient, aangezien deze bedragen lokaal worden vastgesteld en van tijd tot tijd worden herzien.

Voor gewone naturalisatie duurt de gecombineerde federale, kantonnale en gemeentelijke behandeling doorgaans ongeveer een tot drie jaar, van een volledig dossier tot een definitieve beslissing, afhankelijk van het kanton, de gemeente en hoe snel uw dossier in elke fase wordt verwerkt. Vergemakkelijkte naturalisatie verloopt over het algemeen sneller, omdat hierbij alleen de federale instantie betrokken is, maar de exacte termijnen hangen af van uw individuele dossier.

Dubbele nationaliteit en kinderen

Zwitserland staat sinds 1992 dubbele en meervoudige nationaliteit toe, dus Zwitser worden betekent niet automatisch dat u uw huidige nationaliteit moet opgeven. Of u deze kunt behouden, hangt af van de wetgeving van uw land van herkomst, niet van het Zwitserse recht, dus controleer de regels van uw thuisland voordat u ervan uitgaat dat u beide paspoorten kunt houden.

Zwitserland kent het staatsburgerschap niet automatisch toe aan kinderen die op Zwitsers grondgebied worden geboren uit buitenlandse ouders; een kind krijgt bij geboorte doorgaans de nationaliteit van de ouders. Nakomelingen van de derde generatie van al lang gevestigde immigrantenfamilies kunnen in aanmerking komen voor een vergemakkelijkte naturalisatieprocedure, onder voorwaarden die verband houden met het verblijf en de integratie van hun ouders en grootouders in Zwitserland, mits zij de aanvraag indienen vóór een bij wet vastgestelde leeftijdsgrens.