Uitbetaling van uw Zwitsers pensioen bij vertrek uit Zwitserland

Wat er met uw tweede pijler gebeurt wanneer u Zwitserland verlaat

De tweede pijler is het beroepspensioen dat is opgebouwd uit bijdragen van uzelf en uw werkgever tijdens uw werkzame jaren in Zwitserland. Wanneer uw arbeidsovereenkomst eindigt omdat u het land verlaat, berekent uw pensioenfonds uw vrijeidsstellingsprestatie (het opgebouwde kapitaal waarop u recht heeft) en moet het dit overboeken of uitbetalen volgens de regels die op uw situatie van toepassing zijn.

Treedt u vóór uw vertrek in dienst bij een nieuwe werkgever met een Zwitsers pensioenfonds, of keert u later terug naar Zwitserland, dan kan het kapitaal meestal rechtstreeks worden overgeboekt naar het nieuwe fonds. Is er geen nieuwe Zwitserse werkgever, dan heeft het fonds instructies van u nodig: ofwel een uitbetaling in contanten, waar toegestaan, ofwel een overboeking naar een vrijeidsstellingsrekening of vrijeidsstellingspolis die het kapitaal aanhoudt tot u opnieuw pensioenverzekerd bent of de pensioenleeftijd bereikt.

Het EU/EFTA-onderscheid dat bepaalt of u uw pensioen contant kunt opnemen

De belangrijkste factor voor uw Zwitserse pensioenuitkering bij vertrek is uw bestemming. Het bilaterale akkoord van Zwitserland met de EU over het vrije verkeer van personen, en het parallelle EFTA-verdrag, coördineren de sociale zekerheid tussen de lidstaten, en die coördinatie beperkt wanneer het verplichte deel van uw tweede pijler contant kan worden uitbetaald.

Verhuist u naar een EU- of EFTA-land en blijft u daar verplicht pensioenverzekerd voor een dienstverband of zelfstandige activiteit, dan moet het verplichte (obligatoire) deel van uw Zwitserse vrijeidsstellingsprestatie in Zwitserland blijven, op een vrijeidsstellingsrekening of -polis, in plaats van rechtstreeks aan u te worden uitbetaald. Het bovenverplichte deel, indien aanwezig, kan doorgaans nog wel op aanvraag contant worden uitbetaald. Verhuist u buiten de EU en EFTA, dan kunnen zowel het verplichte als het bovenverplichte deel in de regel contant worden uitbetaald zodra u kunt aantonen dat u Zwitserland definitief verlaat.

Het verplichte en bovenverplichte deel uitgelegd

Elk tweedepijlertegoed is opgesplitst in een verplicht deel, geregeld door de minimumvereisten van de federale wet op de beroepsoudedags-, nabestaanden- en invaliditeitsverzekering (BVG/LPP), en een bovenverplicht deel, dat de prestaties dekt die sommige werkgevers of pensioenregelingen bovenop dat wettelijke minimum bieden. Alleen het individuele overzicht van uw pensioenfonds toont hoe uw eigen kapitaal tussen beide is verdeeld.

Dit onderscheid is van belang omdat de hierboven beschreven regels voor contante uitbetaling voor elk deel anders gelden. Iemand die naar Duitsland verhuist met een bescheiden bovenverplicht tegoed kan dat deel contant ontvangen, terwijl het verplichte deel wordt overgeboekt naar een vrijeidsstellingsrekening; iemand die naar een land buiten het EU/EFTA-kader verhuist, krijgt met dit onderscheid helemaal niet te maken.

• •Vraag uw pensioenfonds om een overzicht waarin het verplichte en het bovenverplichte bedrag apart worden getoond
• •Bevestig schriftelijk of uw bestemmingsland al dan niet binnen het EU/EFTA-coördinatiegebied voor sociale zekerheid valt
• •Ga na of u in uw nieuwe land verplicht pensioenverzekerd zult zijn, want dit is bepalend voor het verplichte deel
• •Bewaar bewijs van uw vertrekdatum en bestemming, want het fonds zal hierom vragen

Vrijeidsstellingsrekeningen en -polissen: waar geblokkeerd kapitaal wacht

Wanneer kapitaal niet onmiddellijk kan worden uitbetaald, of wanneer u simpelweg nog niet heeft beslist wat u ermee wilt doen, wordt het overgeboekt naar een vrijeidsstellingsrekening bij een bankstichting of een vrijeidsstellingspolis bij een verzekeraar. Deze constructies bestaan specifiek om tweedepijlerkapitaal buiten het pensioenfonds van een actieve werkgever aan te houden, en het kapitaal blijft beschermd binnen hetzelfde beroepspensioenkader.

Het kapitaal op een vrijeidsstellingsrekening of -polis komt later vrij wanneer u zich aansluit bij een nieuw pensioenfonds, de gewone pensioenleeftijd bereikt, recht krijgt op een invaliditeitspensioen, of aan een van de andere wettelijke uitzonderingen voor vervroegde opname voldoet, zoals de aankoop van een eigen woning in Zwitserland of het starten als zelfstandige onder de voorwaarden van uw fonds.

Stappen om uw Zwitserse pensioenuitkering bij vertrek aan te vragen

De procedure loopt via uw huidige pensioenfonds, niet via een overheidsinstantie, en begint waar mogelijk al vóór uw laatste werkdag.

Door deze stappen in volgorde te doorlopen, vermijdt u de meest voorkomende vertraging: een fonds dat wacht op documenten waarvan het u nooit heeft laten weten dat het ze nodig had.

• •Meld uw werkgever en pensioenfonds zo vroeg mogelijk uw vertrekdatum en bestemmingsland
• •Vraag een overzicht van uw vrijeidsstellingsprestatie op, opgesplitst in verplicht en bovenverplicht bedrag
• •Kies, afhankelijk van uw bestemming, tussen een aanvraag tot contante uitbetaling, een overboeking naar een vrijeidsstellingsrekening of -polis, of een overboeking naar een nieuw pensioenfonds
• •Lever de documenten aan die uw fonds vraagt, doorgaans bewijs van vertrek, een kopie van uw identiteitsbewijs en gegevens over uw bestemmingsadres
• •Bevestig de betalings- of overboekingsgegevens, inclusief de valuta en eventuele bronbelasting die vóór de internationale overboeking wordt ingehouden

Veelgemaakte fouten bij een Zwitserse pensioenuitkering

Bij mensen die Zwitserland verlaten, komen enkele vermijdbare fouten steeds terug, en de meeste ontstaan doordat de tweede pijler wordt behandeld als één enkel bedrag in plaats van een opgesplitst, aan regels gebonden tegoed.

• •Ervan uitgaan dat het volledige tegoed contant kan worden uitbetaald bij verhuizing naar een EU/EFTA-land
• •Een uitbetaling aanvragen vóórdat de Zwitserse verblijfsstatus en het dienstverband formeel zijn beëindigd
• •De bronbelasting over het hoofd zien die wordt ingehouden op pensioenuitkeringen in één bedrag die Zwitserland verlaten
• •Een vrijeidsstellingsrekening jarenlang laten sluimeren, zonder actuele begunstigdengegevens
• •De tweede pijler verwarren met de private pensioenspaartegoeden van pijler 3a, die een verwante maar aparte regeling volgen