Zorgverzekering bij aankomst in Zwitserland

Hoe het verplichte LAMal-stelsel werkt

De federale ziekteverzekeringswet (LAMal) verplicht iedereen die in Zwitserland woont om een basiszorgverzekering af te sluiten, ongeacht nationaliteit, leeftijd of gezondheidstoestand. Verzekeraars kunnen een aanvraag voor de basisverzekering niet weigeren en mogen geen enkele medische uitsluiting toepassen, dus je medische voorgeschiedenis speelt geen rol bij de acceptatie of bij de premie die je voor dit deel van de dekking krijgt.

De basisverzekering dekt medisch noodzakelijke behandelingen: consultaties bij artsen, ziekenhuisopnames in de algemene afdeling van je woonkanton, geneesmiddelen op de officiële specialiteitenlijst, laboratoriumonderzoeken, fysiotherapie op voorschrift, thuiszorg, en kraamzorg zonder eigen risico of eigen bijdrage. Deze prestaties zijn bij elke verzekeraar gelijk, dus van fonds wisselen verandert nooit wat er gedekt wordt.

• •Inschrijving is verplicht voor elke inwoner, kinderen inbegrepen
• •De dekking van de basisverzekering is bij alle verzekeraars identiek
• •Verzekeraars moeten elke aanvrager voor de basisverzekering accepteren
• •Kraamzorg is gedekt zonder eigen risico of eigen bijdrage
• •Spoedeisende zorg tijdens reizen in Europa is eveneens gedekt

Je inschrijftermijn en hoe je een fonds kiest

Je hebt drie maanden vanaf de datum waarop je je in Zwitserland vestigt om je bij een basisverzekeraar in te schrijven. Zodra dat gebeurt, geldt de dekking met terugwerkende kracht vanaf je eerste woondag, dus er ontstaat geen gat, ook al duurt de administratieve afhandeling enkele weken. Er zijn meer dan vijftig erkende verzekeraars, en de premies voor identieke basisdekking kunnen sterk verschillen tussen hen, zelfs binnen hetzelfde kanton en dezelfde leeftijdsgroep.

Omdat de prestaties wettelijk vastliggen, gaat de praktische keuze over de verzekeraar, het eigen risico, het zorgmodel en eventuele aanvullende dekking die je erbij neemt. Aanbiedingen vergelijken betekent premies checken voor jouw kanton en leeftijdscategorie, kijken naar de reputatie van de verzekeraar op het gebied van schadeafhandeling, en nagaan of het fonds ook de aanvullende producten aanbiedt die je later mogelijk wilt.

Eigen risico en eigen bijdrage: wat je zelf betaalt

Het eigen risico (franchise) is het bedrag dat je elk kalenderjaar zelf betaalt voordat de verzekeraar begint terug te betalen. Volwassenen kiezen een eigen risico uit een vaste reeks opties; een lager eigen risico betekent een hogere maandpremie, en een hoger eigen risico verlaagt de premie in ruil voor het dragen van meer risico zelf. Kinderen hebben een aparte, lagere reeks opties voor het eigen risico.

Boven het eigen risico betaal je ook een eigen bijdrage van 10 procent van de verdere kosten, met een vast jaarlijks maximum per persoon. Zodra je in een bepaald jaar het eigen risico plus het maximum aan eigen bijdrage hebt bereikt, dekt de verzekeraar de rest van je kosten voor de basisverzekering volledig voor de rest van dat jaar.

Standaarddekking of een managed-care model

Naast het eigen risico kies je een zorgmodel. Bij het standaardmodel kun je rechtstreeks elke erkende arts of specialist raadplegen. Managed-care-alternatieven vragen je om eerst via een poortwachter te gaan, in ruil voor een lagere premie: bij een huisartsmodel loop je eerst langs een huisarts die je zo nodig doorverwijst, bij een HMO-model word je naar een aangesloten medisch centrum geleid, en bij een telegeneeskundemodel is een eerste telefonisch of video-consult verplicht voordat je een arts persoonlijk bezoekt.

De premiekorting voor elk managed-care-model verschilt per verzekeraar en per kanton, dus het loont om hetzelfde model bij een paar fondsen te vergelijken in plaats van aan te nemen dat de korting overal gelijk is. De afweging blijft steeds hetzelfde: minder vrijheid om je eerste aanspreekpunt te kiezen, in ruil voor een lagere maandpremie.

• •Standaardmodel: vrije keuze van elke erkende arts
• •Huisartsmodel: je huisarts is het eerste aanspreekpunt en verwijst je zo nodig door
• •HMO-model: de zorg wordt gecoördineerd via een aangesloten medisch centrum
• •Telegeneeskundemodel: een telefonisch of video-consult gaat vooraf aan elk fysiek bezoek

Wat de basisverzekering niet dekt, en wanneer je LCA-aanvullende dekking toevoegt

LAMal dekt verschillende zaken slechts gedeeltelijk of helemaal niet: reguliere tandzorg, de meeste brillen en contactlenzen, veel vormen van complementaire geneeskunde, een privé- of halfprivékamer in het ziekenhuis, vrije ziekenhuiskeuze buiten je kanton, en niet-spoedeisende zorg in het buitenland. Deze lacunes worden, als je dat wilt, opgevuld door een optionele aanvullende verzekering (LCA), een apart contract dat onder het gewone verzekeringsrecht valt in plaats van onder LAMal.

Het belangrijkste verschil is dat LCA-verzekeraars een aanvraag kunnen weigeren of uitsluitingen en premietoeslagen kunnen toepassen op basis van een gezondheidsvragenlijst, in tegenstelling tot de basisverzekering waarbij acceptatie gegarandeerd is. Daarom is timing belangrijk: kort na aankomst een aanvullende dekking aanvragen, terwijl je gezondheidssituatie nog eenvoudig te verklaren is, is doorgaans gemakkelijker dan later aanvragen nadat een aandoening is ontstaan.

• •Ambulante extra's: complementaire geneeskunde, brillen en lenzen, sommige reisdekkingen
• •Ziekenhuisaanvullingen: privé- of halfprivékamer, vrije ziekenhuiskeuze
• •Tandartsverzekering: reguliere en orthodontische zorg, grotendeels uitgesloten van LAMal
• •Dagvergoedingsverzekering: inkomensvervanging bij langdurige ziekte

De jaarlijkse cyclus: je fonds beoordelen en wisselen

LAMal-premies worden elk jaar herzien en gaan in op 1 januari. Het Federaal Bureau voor Volksgezondheid (BAG/OFSP) publiceert in het najaar de nieuwe premies voor het volgende jaar, en met het officiële vergelijkingsinstrument op priminfo.admin.ch kun je de tarieven van elke erkende verzekeraar controleren voor jouw kanton, leeftijdsgroep en gekozen eigen risico.

Als je van verzekeraar wilt veranderen, moet je je huidige fonds vóór 30 november opzeggen om de verandering per 1 januari te laten ingaan. Je huidige verzekeraar kan de opzegging niet weigeren of afhankelijk maken van openstaande facturen, en van fonds wisselen heeft nooit invloed op je basisprestaties, aangezien deze overal identiek zijn. Het loont om de vergelijking elk najaar te checken, aangezien de rangschikking van verzekeraars naar premie van jaar tot jaar kan veranderen.

Premiereductie voor lagere inkomens

Kantons kunnen een individuele premiereductie (subsidie) toekennen aan inwoners van wie het inkomen onder een drempel valt die het kanton zelf vaststelt. De drempels voor in aanmerking komen, de hoogte van de reductie en de aanvraagprocedure verschillen per kanton en per gezinssamenstelling, dus er is geen enkel Zwitserlandbreed cijfer om mee te vergelijken.

Aanvragen worden ingediend bij het kantonale bureau dat verantwoordelijk is voor premiereducties in je woonkanton, doorgaans op basis van je belastingaangifte. Omdat de regels van kanton tot kanton verschillen, en omdat een verhuizing tussen kantons je recht op reductie kan veranderen, loont het om je specifieke situatie na te vragen bij de kantonale instantie in plaats van te vertrouwen op cijfers voor een ander kanton.